Κάποιος δημοσίευσε φωτογραφία μου σε ιστοσελίδα γνωριμιών. Τι μπορώ να κάνω;

Απάντηση:

Δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιος (και συνήθως γυναίκα) παραπονείται στις αστυνομικές αρχές, ότι δημοσιεύθηκε χωρίς την άδειά της φωτογραφία της σε ιστοσελίδα γνωριμιών. Σε κάποιες περιπτώσεις δίνονται τα πραγματικά στοιχεία των θυμάτων προκειμένου να παρενοχλούνται από επίδοξους θαυμαστές που έχουν αποκτήσει εν αγνοία τους αλλά συνηθέστερα τα στοιχεία επικοινωνίας είναι ψευδή, με δημοσίευση όμως αληθινής φωτογραφίας του θύματος.

Η δημοσίευση του προσώπου και του σώματος κάποιου χωρίς τη συγκατάθεσή του, με την εξαίρεση των δημοσίων προσώπων στις δημόσιες εμφανίσεις τους, συνιστά προσβολή της προσωπικότητας του προσώπου αυτού (α. 57 ΑΚ). Πολύ περισσότερο αν συνοδεύεται από αρνητικά ή προσβλητικά σχόλια και ανάλογο περιεχόμενο ή αν από την γενικότερη εντύπωση που προκαλείται από την ένθεση της φωτογραφίας στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα προσβάλλεται το εικονιζόμενο άτομο.

Ανακριβώς αναφέρεται ότι η δημοσίευση φωτογραφιών προσώπων χωρίς τη συγκατάθεσή τους αποτελεί παραβίαση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας των προσωπων αυτών. Δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας στη φωτογραφία προσώπου έχει αποκλειστικά και μόνο ο δημιουργός αυτής, δηλαδή ο φωτογράφος. Αυτό βέβαια δεν του δίνει το δικαίωμα να δημοσιεύσει τη φωτογραφία οποιουδήποτε χωρίς τη συγκατάθεσή του, καθώς έχει κριθεί, ότι το δικαίωμα του προσώπου στην προσωπικότητά του χρήζει περισσότερης και αυξημένης προστασίας έναντι του δικαιώματος του φωτογράφου στο δημιούργημά του.

Επομένως γίνεται σαφές ότι κανείς απολύτως δεν έχει δικαίωμα να δημοσιεύσει σε κανένα μέσο, άρα ούτε και στο διαδίκτυο, τη φωτογραφία κάποιου άλλου με ή χωρίς τα αληθινά του στοιχεία, χωρίς τη συγκατάθεση του εικονιζόμενου.

Τι μπορεί να κάνει κάποιος/α που διαπιστώνει τέτοιου είδους προσβολή;

α) Πριν από κάθε τι άλλο να συγκεντρώσει αποδεικτικά στοιχεία που θα χρειαστούν σε ενδεχόμενη δικαστική διαμάχη. Δηλαδή να αποθηκεύσει τις εν λόγω σελίδες, ή να τις εκτυπώσει από την οθόνη του υπολογιστή, φροντίζοντας να είναι εμφανής η ηλεκτρονική διεύθυνση της ιστοσελίδας.

β) Αν ο δικτυακός τόπος στο οποίο βρήκε τις φωτογραφίες του έχει στοιχεία επικοινωνίας, να επικοινωνήσει με τους υπευθύνους του εξηγώντας το πρόβλημα και ζητώντας την απόσυρση των επίμαχων φωτογραφιών. Όλοι οι δικτυακοί τόποι γνωριμιών που σέβονται το εαυτό τους και τους επισκέπτες τους οφείλουν –και οι περισσότεροι έχουν- στοιχεία επικοινωνίας, καθώς είναι ευάλωτοι σε τέτοιου είδους διαδικτυακές παραβιάσεις δικαιωμάτων τρίτων, από τις οποίες μπορούν να προκληθούν ζημίες ηθικές και επακόλουθα οικονομικές για τους ίδιους. Οι διαχειριστές της ιστοσελίδας είναι υποχρεωμένοι να «κατεβάσουν» το επίμαχο περιεχόμενο, καθώς διαφορετικά αποδέχονται την εν γνώσει τους και με δική τους ευθύνη προσβολή του εικονιζόμενου προσώπου.

γ) Το αδίκημα της προσβολής της προσωπικότητας δεν εμπίπτει στις ρυθμίσεις της άρσης του απορρήτου. Έτσι δεν είναι δυνατή η έκδοση εισαγγελικής παραγγελίας για την αποκάλυψη των στοιχείων του δράστη από τους διαχειριστές της ιστοσελίδας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι δράστες μένουν ατιμώρητοι σε αυτήν την περίπτωση. Οι δικτυακοί τόποι που λειτουργούν στην Ελλάδα με αντικείμενο τις γνωριμίες, περιέχουν όρους χρήσης, στους οποίους καθίσταται σαφές, ότι δεν επιτρέπεται η προσβολή με οποιονδήποτε τρόπο δικαιωμάτων τρίτων, καθώς και η μίμηση τρίτου προσώπου. Η παραβίαση αυτών των όρων δίνει το δικαίωμα απευθείας στους ιδιοκτήτες των δικτυακών τόπων να στραφούν εναντίον των χρηστών τους, που με την παράνομη συμπεριφορά τους (δημοσιεύοντας δηλαδή ξένη φωτογραφία) δημιούργησαν προβλήματα στην ομαλή λειτουργία του δικτυακού τόπου.

δ) Σε κάθε περίπτωση το θύμα της προσβολής επιβάλλεται να επικοινωνήσει με τον διαχειριστή της ιστοσελίδας, καθώς υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα να μην πρόκειται για μεμονωμένη περίπτωση προσβολής, αλλά για οργανωμένη εγκληματική δραστηριότητα.

Δημοσιεύθηκε στην στήλη "Νομική Στήριξη στην Ψηφιακή Εποχή" του περιοδικού Financial RAM